Nhiều sinh viên nghĩ rằng khởi nghiệp là thứ xảy ra sau khi tốt nghiệp, sau khi có đủ vốn, sau khi có đủ kinh nghiệm và sau khi cảm thấy sẵn sàng. Nhưng thực tế của hầu hết những người khởi nghiệp thành công lại cho thấy một điều khác, đó là tư duy khởi nghiệp không xuất hiện tự nhiên khi bạn quyết định bắt đầu một doanh nghiệp mà là thứ được xây dựng và rèn luyện trong nhiều năm trước đó, thường ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Rèn luyện tư duy khởi nghiệp khi còn đi học không có nghĩa là bạn phải bắt đầu kinh doanh ngay hoặc phải có ý tưởng triệu đô trong tay. Nó có nghĩa là bạn bắt đầu nhìn nhận thế giới theo cách khác, xây dựng những thói quen tư duy và hành động sẽ tạo ra lợi thế lớn cho bạn dù bạn chọn khởi nghiệp hay làm việc cho tổ chức khác sau này.
Tư duy khởi nghiệp là gì và tại sao quan trọng với mọi sinh viên?
Tư duy khởi nghiệp không phải là tư duy của người muốn mở công ty riêng mà là bộ tư duy của người chủ động tạo ra giá trị trong bất kỳ môi trường nào họ đặt chân vào. Đây là sự kết hợp của khả năng nhìn thấy cơ hội trong các vấn đề, sẵn sàng chấp nhận rủi ro có tính toán, không ngại thử nghiệm và học hỏi từ thất bại, luôn hỏi tại sao không thay vì chỉ tuân theo cách làm quen thuộc và liên tục tìm cách tạo ra giá trị lớn hơn từ nguồn lực hiện có.
Điều làm cho tư duy khởi nghiệp quan trọng với mọi sinh viên, không chỉ những người có kế hoạch mở công ty, là nó tạo ra lợi thế trong mọi bối cảnh. Trong môi trường làm việc hiện đại mà các tổ chức ngày càng cần những nhân sự chủ động, sáng tạo và có khả năng tự dẫn dắt hơn là chỉ thực thi theo chỉ thị, tư duy khởi nghiệp chính xác là thứ phân biệt nhân viên bình thường với nhân viên tạo ra tác động thực sự.
Sáu cách thực hành để rèn luyện tư duy khởi nghiệp ngay khi còn đi học
Tư duy khởi nghiệp không được xây dựng qua việc đọc sách về khởi nghiệp hay nghe các buổi chia sẻ truyền cảm hứng mà qua thực hành có chủ đích trong các tình huống thực tế. Dưới đây là sáu cách cụ thể và có thể bắt đầu ngay từ hôm nay.
Rèn luyện khả năng nhìn thấy vấn đề như cơ hội
Đây là thay đổi tư duy cơ bản nhất và có tác động lớn nhất. Người khởi nghiệp không nhìn thấy bất tiện, họ nhìn thấy nhu cầu chưa được đáp ứng. Không nhìn thấy quy trình phức tạp, họ nhìn thấy cơ hội tối ưu hóa. Không nhìn thấy sự thất vọng của khách hàng, họ nhìn thấy khoảng trắng thị trường.
Bài tập thực hành đơn giản nhất là hàng ngày chú ý đến những điều khiến mình hay người xung quanh bất tiện hoặc không hài lòng và thay vì chấp nhận nó là hiển nhiên, hãy đặt câu hỏi tại sao nó lại như vậy và có giải pháp nào tốt hơn không. Không phải mọi quan sát đều dẫn đến ý tưởng kinh doanh nhưng thói quen nhìn thấy vấn đề theo chiều hướng cơ hội sẽ dần trở thành cách bạn mặc định tiếp cận thế giới, và đó chính là nền tảng của tư duy khởi nghiệp.
Học qua dự án thực tế, không chỉ qua sách vở
Tư duy khởi nghiệp được hình thành mạnh mẽ nhất qua việc thực sự làm và đối mặt với kết quả thực tế của những gì mình làm. Thay vì chỉ học lý thuyết về marketing trong sách, hãy thử chạy một chiến dịch marketing nhỏ cho một sản phẩm thực sự dù quy mô rất nhỏ. Thay vì chỉ học lý thuyết về tài chính, hãy thử lập kế hoạch kinh doanh cho một ý tưởng và ước tính chi phí, doanh thu và dòng tiền thực tế.
Những dự án thực tế dù nhỏ sẽ nhanh chóng dạy bạn những bài học mà không một giáo trình nào có thể truyền tải được, từ việc khoảng cách giữa kế hoạch và thực tế luôn lớn hơn dự kiến, phản hồi của thị trường thực không bao giờ giống với những gì bạn giả định, cho đến việc thực thi một ý tưởng khó hơn nảy sinh ý tưởng đó nhiều lần. Đây chính là những hiểu biết cốt lõi của người khởi nghiệp.
Xây dựng thói quen thực nghiệm và chấp nhận thất bại như dữ liệu
Một trong những rào cản lớn nhất ngăn người trẻ khởi nghiệp là nỗi sợ thất bại, được củng cố bởi nhiều năm trong hệ thống giáo dục mà thất bại có nghĩa là điểm kém và điểm kém có nghĩa là vấn đề. Người có tư duy khởi nghiệp hiểu rằng thất bại không phải là điểm dừng mà là dữ liệu, thông tin quan trọng giúp bạn điều chỉnh hướng đi.
Trong môi trường học tập, điều này có nghĩa là chủ động thử những thứ mình chưa chắc sẽ thành công, đề xuất ý tưởng trong các buổi thảo luận dù biết nó chưa hoàn hảo, nhận nhiệm vụ khó hơn năng lực hiện tại một chút và đặc biệt là sau mỗi lần thử không thành công, dành thời gian phân tích cụ thể tại sao thay vì chỉ cảm thấy thất vọng và bỏ qua. Thói quen học hỏi có hệ thống từ thất bại là một trong những đặc điểm nhất quán nhất của những người khởi nghiệp thành công theo thời gian.
Tham gia các cộng đồng khởi nghiệp và tiếp xúc với người có kinh nghiệm thực chiến
Tư duy được hình thành rất nhiều bởi những người xung quanh và những câu chuyện bạn tiếp xúc hàng ngày. Sinh viên dành phần lớn thời gian với những người cùng lớp học lý thuyết sẽ có cách nhìn về kinh doanh và khởi nghiệp khác với người thường xuyên tiếp xúc với những người đang thực sự vận hành doanh nghiệp và đối mặt với thực tế thị trường.
Tham gia các câu lạc bộ khởi nghiệp trong trường, dự các sự kiện gặp gỡ cộng đồng startup, theo dõi và lắng nghe những người đang khởi nghiệp chia sẻ trực tiếp về hành trình của họ không phải theo kiểu câu chuyện thành công hào nhoáng mà là những khó khăn thực sự, những quyết định khó, những lần thất bại và những bài học rút ra. Những tiếp xúc này không chỉ truyền cảm hứng mà còn xây dựng hình ảnh thực tế hơn về những gì khởi nghiệp thực sự đòi hỏi, điều này giúp bạn chuẩn bị tốt hơn và tránh được những ảo tưởng có thể dẫn đến thất bại không cần thiết.
Phát triển tư duy về giá trị và khách hàng
Một trong những điểm yếu phổ biến nhất của người khởi nghiệp lần đầu là tư duy sản phẩm, tức là bắt đầu từ ý tưởng về sản phẩm hay dịch vụ mình muốn tạo ra rồi sau đó mới tìm khách hàng. Người có tư duy khởi nghiệp trưởng thành hơn bắt đầu từ việc hiểu sâu sắc nhu cầu và vấn đề của một nhóm người cụ thể rồi mới tìm giải pháp phù hợp.
Khi còn đi học, bạn có thể luyện tập tư duy này bằng cách thực hành phỏng vấn người dùng thực sự về những vấn đề họ đang gặp phải trong bất kỳ lĩnh vực nào bạn quan tâm, lắng nghe nhiều hơn nói trong những cuộc trò chuyện đó và liên tục tự hỏi người này thực sự cần gì, không phải họ đang yêu cầu gì. Đây là thói quen tư duy mà khi đã hình thành sẽ thay đổi căn bản cách bạn tiếp cận mọi cơ hội kinh doanh trong tương lai.
Rèn luyện khả năng hành động với nguồn lực hạn chế
Một đặc điểm quan trọng của tư duy khởi nghiệp là khả năng làm được nhiều hơn với những gì đang có, thay vì luôn chờ đến khi có đủ điều kiện lý tưởng mới bắt đầu. Môi trường đại học thực ra là không gian lý tưởng để luyện tập điều này vì sinh viên gần như luôn thiếu tiền, thiếu thời gian và thiếu kinh nghiệm nhưng lại có rất nhiều cơ hội để thử và học hỏi với chi phí thất bại thấp.
Thực hành khởi nghiệp với quy mô siêu nhỏ ngay từ khi còn đi học, bán một dịch vụ nho nhỏ dựa trên kỹ năng mình có, tổ chức một sự kiện nhỏ, tạo ra một sản phẩm kỹ thuật số đơn giản hay thậm chí giúp một doanh nghiệp nhỏ giải quyết một vấn đề cụ thể đều là những cách luyện tập tư duy và kỹ năng thực thi mà lớp học không thể cung cấp. Quan trọng không phải là quy mô hay kết quả mà là thói quen chủ động tạo ra giá trị thay vì chỉ chuẩn bị để làm điều đó trong tương lai.
Tư duy khởi nghiệp và việc học QTKD bổ trợ lẫn nhau như thế nào?
Nhiều sinh viên nghĩ rằng học lý thuyết QTKD và rèn luyện tư duy khởi nghiệp là hai con đường song song và đôi khi mâu thuẫn nhau. Thực tế là khi được kết hợp đúng cách, chúng bổ trợ lẫn nhau một cách mạnh mẽ.
Kiến thức QTKD cung cấp ngôn ngữ, khung tư duy và công cụ phân tích giúp người khởi nghiệp ra quyết định có căn cứ thay vì chỉ dựa vào trực giác. Ngược lại, tư duy khởi nghiệp giúp sinh viên học QTKD chủ động hơn, nhìn thấy ứng dụng thực tế của lý thuyết nhanh hơn và đặt câu hỏi sâu hơn về những giả định ẩn trong các mô hình quản trị. Kết hợp giữa kiến thức lý thuyết vững chắc và tư duy khởi nghiệp thực chiến là điều tạo ra những nhà kinh doanh và nhà quản trị thực sự xuất sắc, không phải chỉ một trong hai.
Kết luận
Tư duy khởi nghiệp không phải là thứ bật lên tự nhiên khi bạn quyết định thành lập công ty mà là kết quả của nhiều năm rèn luyện có chủ đích những thói quen tư duy và hành động cụ thể. Sinh viên bắt đầu rèn luyện sớm sẽ có lợi thế không nhỏ, không chỉ khi khởi nghiệp mà trong mọi hành trình sự nghiệp họ chọn.
Chương trình Cử nhân Quản trị kinh doanh từ xa tại Trường Đại học Intracom được xây dựng theo khung năng lực số với phương pháp Micro-Learning tích hợp các tình huống thực tiễn doanh nghiệp, không chỉ trang bị kiến thức lý thuyết mà còn chủ động rèn luyện tư duy ứng dụng, phân tích cơ hội và giải quyết vấn đề theo cách mà người khởi nghiệp và nhà quản trị hiện đại cần. Đây là nền tảng vừa phục vụ cho con đường khởi nghiệp trong tương lai vừa giúp người học tạo ra giá trị thực sự ngay trong công việc hiện tại.
Liên hệ tư vấn cử nhân từ xa trực tuyến đại học Intracom:
Địa chỉ:
- Hồ Chí Minh: Tầng 1-2, Tòa QCoop Building, Số 150 Nguyễn Xí, Phường Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh
- Hà Nội: Tầng 2-3, Tòa 17T4, Hapulico Complex, Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Phường Thanh Xuân, TP Hà Nội
Website: https://intracom-onschool.edu.vn/
Hotline: 0934543996
Leave a Reply