Hãy thử một thí nghiệm tư duy: bạn có hai ứng viên vào vị trí quản lý cấp trung tại một doanh nghiệp đang tăng trưởng nhanh. Người đầu tiên có GPA 3.9, thuộc vanh vách mọi lý thuyết chiến lược nhưng lúng túng khi cần trình bày ý kiến trong cuộc họp và khó chịu khi kế hoạch thay đổi đột ngột. Người thứ hai có GPA 3.2 nhưng biết cách lắng nghe và truyền đạt, thoải mái với sự không chắc chắn và biết cách khiến người xung quanh muốn làm việc cùng mình. Hầu hết nhà tuyển dụng kinh nghiệm sẽ chọn người thứ hai mà không cần phải suy nghĩ quá lâu.
Trong ngành Quản trị kinh doanh, bằng cấp là vé vào cửa nhưng kỹ năng mềm mới quyết định bạn đi xa đến đâu sau khi bước qua cánh cửa đó. Và không phải ngẫu nhiên mà các khảo sát tuyển dụng toàn cầu liên tục cho thấy kỹ năng mềm đứng đầu danh sách những thứ nhà tuyển dụng tìm kiếm nhưng khó tìm được nhất ở ứng viên mới ra trường.
Tại sao kỹ năng mềm lại quan trọng hơn bao giờ hết với sinh viên QTKD?
Trong bối cảnh AI và tự động hóa đang thay thế ngày càng nhiều công việc đòi hỏi kỹ năng kỹ thuật và kiến thức chuyên môn thuần túy, những gì con người làm tốt hơn máy móc đang trở nên có giá trị hơn bao giờ hết. Và phần lớn những điều đó thuộc về kỹ năng mềm, giao tiếp thuyết phục, tư duy phê phán sáng tạo, lãnh đạo và xây dựng mối quan hệ tin tưởng.
Với sinh viên QTKD đặc biệt, kỹ năng mềm càng quan trọng hơn vì bản chất của quản trị kinh doanh là làm việc với và thông qua con người. Mọi quyết định quản trị, dù là chiến lược, tài chính hay vận hành, cuối cùng đều phải được thực thi bởi con người và đòi hỏi sự phối hợp của nhiều người. Người quản trị giỏi không nhất thiết phải là chuyên gia kỹ thuật giỏi nhất trong phòng nhưng chắc chắn phải là người có thể kết nối, thuyết phục và dẫn dắt đội ngũ hiệu quả nhất.
Kỹ năng số 1: Tư duy phản biện và giải quyết vấn đề
Tư duy phản biện là khả năng phân tích thông tin một cách có hệ thống và khách quan, đánh giá chất lượng của lập luận và bằng chứng, nhận ra những giả định ẩn và đưa ra phán đoán có căn cứ thay vì dựa vào cảm giác hay thói quen. Đây là kỹ năng nền tảng nhất của quản trị vì mọi quyết định quản trị đều bắt đầu từ việc đặt đúng câu hỏi và phân tích đúng vấn đề.
Một sinh viên QTKD với tư duy phản biện tốt không dễ dàng bị thuyết phục bởi dữ liệu được trình bày có chọn lọc, biết phân biệt tương quan và nhân quả, nhận ra khi nào một vấn đề phức tạp đang bị đơn giản hóa quá mức và có thể nhìn thấy những giải pháp mà người khác bỏ qua vì bị ràng buộc bởi cách nhìn quen thuộc. Để phát triển kỹ năng này trong quá trình học, hãy tập thói quen hỏi tại sao và nếu không thì sao trước mọi kết luận, chủ động tìm kiếm quan điểm đối lập thay vì chỉ đọc những gì xác nhận suy nghĩ hiện có và thực hành phân tích case study thực tế thay vì chỉ học lý thuyết.
Kỹ năng số 2: Giao tiếp và thuyết trình chuyên nghiệp
Giao tiếp trong bối cảnh quản trị kinh doanh không chỉ là nói rõ ràng và viết đúng ngữ pháp mà là khả năng truyền đạt thông điệp phức tạp một cách đơn giản, thuyết phục và phù hợp với từng đối tượng người nghe. Cùng một phân tích tài chính nhưng cách trình bày cho Hội đồng quản trị sẽ khác hoàn toàn với cách giải thích cho đội ngũ bán hàng hay truyền đạt cho khách hàng.
Giao tiếp viết và nói đều quan trọng như nhau trong môi trường kinh doanh hiện đại. Email, báo cáo, đề xuất dự án đại diện cho bạn khi bạn không có mặt trong phòng họp. Thuyết trình trực tiếp là cơ hội để tạo ra sự tác động không thể có được qua văn bản. Nhưng kỹ năng giao tiếp ít được nhắc đến nhất và thường là quan trọng nhất lại là lắng nghe chủ động, tức là khả năng thực sự hiểu điều người khác đang cố gắng truyền đạt, kể cả những gì họ không nói ra trực tiếp. Nhà quản trị lắng nghe tốt sẽ luôn ra quyết định tốt hơn người chỉ biết nói hay.
Kỹ năng số 3: Lãnh đạo và làm việc nhóm
Nhiều sinh viên nghĩ rằng lãnh đạo là kỹ năng cần thiết sau khi có vị trí, nhưng thực tế là lãnh đạo được thể hiện và đánh giá từ trước khi bạn có bất kỳ chức danh nào. Cách bạn đóng góp trong dự án nhóm, cách bạn xử lý xung đột với đồng học hay cách bạn hành xử trong những tình huống khó khăn đều là những thước đo lãnh đạo mà nhà tuyển dụng kinh nghiệm biết cách đọc từ hồ sơ và phỏng vấn.
Lãnh đạo trong môi trường làm việc nhóm không có nghĩa là phải nói nhiều nhất hay có ý kiến về mọi thứ. Đôi khi người lãnh đạo thực sự trong nhóm là người biết lắng nghe để tổng hợp những quan điểm khác nhau thành hướng đi chung, biết nhường lời khi người khác có chuyên môn tốt hơn và biết xây dựng sự đồng thuận từ những người có quan điểm ban đầu rất khác nhau. Khả năng giải quyết xung đột trong nhóm mà không tạo ra sứt mẻ quan hệ là một trong những kỹ năng được đánh giá cao nhất ở các vị trí quản lý và lãnh đạo ở mọi cấp độ.
Kỹ năng số 4: Quản lý thời gian và ưu tiên công việc
Sinh viên QTKD thường phải đối mặt với nhiều deadline, nhiều dự án và nhiều trách nhiệm chồng chéo nhau, đây không phải là thử thách mà là môi trường thực tập để phát triển kỹ năng quản lý thời gian trước khi bước vào môi trường doanh nghiệp thực sự còn phức tạp hơn nhiều.
Nghệ thuật cốt lõi của quản lý thời gian không phải là làm nhiều việc hơn trong ít thời gian hơn mà là phân biệt được đâu là việc quan trọng và đâu là việc khẩn cấp. Việc khẩn cấp nhưng không quan trọng thường chiếm phần lớn ngày làm việc của hầu hết mọi người và là lý do chính khiến họ luôn bận rộn nhưng ít tạo ra giá trị thực sự. Người quản lý thời gian giỏi biết cách bảo vệ thời gian cho những việc quan trọng và không khẩn cấp, loại việc không ai nhắc đến nhưng lại quyết định thành công dài hạn. Một số phương pháp quản lý thời gian phổ biến và hiệu quả có thể áp dụng ngay từ khi còn là sinh viên bao gồm ma trận Eisenhower phân loại việc theo hai chiều quan trọng và khẩn cấp, kỹ thuật time blocking để bảo vệ các khung giờ tập trung và nguyên tắc ăn con ếch đầu tiên tức là xử lý việc khó và quan trọng nhất trước khi bắt đầu ngày làm việc.
Kỹ năng số 5: Khả năng thích nghi và học hỏi liên tục
Trong thời đại mà vòng đời của kỹ năng và kiến thức chuyên môn ngày càng ngắn lại do tốc độ thay đổi công nghệ và thị trường, khả năng học hỏi nhanh và thích nghi với điều kiện mới có lẽ là kỹ năng quan trọng nhất để duy trì sự phù hợp trong sự nghiệp dài hạn.
Điều làm cho kỹ năng này đặc biệt quan trọng với sinh viên QTKD là ngành quản trị kinh doanh có phạm vi ứng dụng rộng nhất trong tất cả các ngành học, đồng nghĩa với việc bạn sẽ liên tục phải học những lĩnh vực mới khi chuyển sang vai trò mới hay ngành nghề mới. Người có khả năng thích nghi cao không sợ hãi hay né tránh những tình huống không quen thuộc mà nhìn thấy chúng là cơ hội mở rộng năng lực. Họ không bị bóng của chuyên môn cũ che khuất mà sẵn sàng bắt đầu học lại từ đầu khi cần thiết. Xây dựng mindset tăng trưởng từ khi còn là sinh viên, hiểu rằng trí tuệ và năng lực không phải là cố định mà là thứ có thể phát triển thông qua nỗ lực và học hỏi, là nền tảng quan trọng nhất cho kỹ năng này.
Làm thế nào để phát triển kỹ năng mềm song song với học QTKD?
Kỹ năng mềm không phát triển qua việc đọc về chúng mà qua việc thực hành trong các tình huống thực tế có áp lực và phản hồi. Đây là lý do tại sao môi trường học tập quan trọng không kém nội dung học tập khi nói đến kỹ năng mềm.
Chủ động đảm nhận vai trò lãnh đạo trong các dự án nhóm dù không được phân công chính thức, tìm kiếm cơ hội thuyết trình trước đám đông dù cảm thấy không thoải mái, nhận phản hồi thẳng thắn từ giảng viên và đồng học thay vì chỉ tìm kiếm sự xác nhận, và chủ động đặt mình vào những tình huống khó để học cách xử lý đều là những cách phát triển kỹ năng mềm hiệu quả hơn bất kỳ khóa học kỹ năng mềm đơn lẻ nào.
Kết luận
Năm kỹ năng mềm được phân tích trong bài viết này không phải là thứ bạn có thể học xong trong một học kỳ hay một khóa đào tạo ngắn hạn. Chúng là những năng lực cần được nuôi dưỡng liên tục qua từng tình huống thực tế, qua phản hồi trung thực từ người khác và qua sự sẵn lòng tự đánh giá lại bản thân một cách trung thực. Đây chính xác là lý do tại sao cách thức học tập quan trọng không kém nội dung học tập trong việc phát triển những kỹ năng này.
Chương trình Cử nhân từ xa Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Intracom được thiết kế để phát triển cả kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng mềm thông qua phương pháp học tập chủ động. Thay vì chỉ nghe giảng và ghi chép, chương trình đào tạo được tích hợp đào tạo kỹ năng nghề nghiệp theo khung năng lực số thông qua mô hình Micro-Learning với các case study và thảo luận nhóm được thiết kế bám sát thực tiễn doanh nghiệp. Đây là môi trường học tập giúp người học không chỉ hiểu lý thuyết quản trị mà còn thực sự phát triển những kỹ năng mềm cần thiết để thành công trong sự nghiệp quản trị dài hạn.
Liên hệ tư vấn cử nhân từ xa trực tuyến đại học Intracom:
Địa chỉ:
- Hồ Chí Minh: Tầng 1-2, Tòa QCoop Building, Số 150 Nguyễn Xí, Phường Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh
- Hà Nội: Tầng 2-3, Tòa 17T4, Hapulico Complex, Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Phường Thanh Xuân, TP Hà Nội
Website: https://intracom-onschool.edu.vn/
Hotline: 0934543996
Leave a Reply